Logo of Phú Thọ Logo of Phú Thọ

Gìn giữ nghệ thuật trình diễn dân gian dân tộc Mường

Thứ tư, 14/10/2020, 07:12:02
Print + | - Font Size: A
Gìn giữ nghệ thuật trình diễn dân gian dân tộc Mường

Gìn giữ nghệ thuật trình diễn dân gian dân tộc Mường

A Font Size: - | +

img2998-1602634431
CLB văn hóa dân tộc Mường xã Khả Cửu trình diễn đâm đuống bên nếp nhà sàn cổ.

PTĐT - Thanh Sơn là huyện miền núi có gần 60% dân số là đồng bào dân tộc Mường sinh sống. Đồng bào nơi đây có kho tàng di sản văn hoá phi vật thể rất đa dạng, phong phú, giàu bản sắc văn hoá truyền thống đặc trưng của dân tộc mình, trong đó còn lưu giữ được các loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian như: Diễn tấu cồng chiêng, hát ví, rang, múa mỡi, xênh tiền, đâm đuống, chạm ống, múa trống đu… 

Để bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Mường, trong đó có nghệ thuật trình diễn dân gian, huyện Thanh Sơn đã triển khai thực hiện Đề án kiểm kê, sưu tầm, bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mường giai đoạn 2017- 2020, định hướng đến năm 2025. Đến nay, trên địa bàn huyện đã có 96 câu lạc bộ văn hóa dân tộc Mường được thành lập ở 100% các xã, thị trấn, thu hút đông đảo người dân tham gia hưởng ứng, từ đó, góp phần phát huy những nét đẹp truyền thống, đẩy mạnh hơn nữa công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc. Các CLB văn hóa Mường đã và đang góp phần gìn giữ tiếng nói, ngữ văn dân gian, nghệ thuật biểu diễn, phong tục, tín ngưỡng, lễ hội, văn hóa ẩm thực, nghề thủ công truyền thống, trang phục dân tộc của đồng bào Mường. Đặc biệt trong những ngày Tết hoặc tại các lễ hội: Đình Thạch Khoán (xã Thạch Khoán), đình Khoang (xã Hương Cần), đình Vỏ Trong (xã Yên Lương), đình Bản Thôn (xã Yên Sơn)… không thể thiếu phần diễn tấu cồng chiêng, múa xênh tiền, đâm đuống, chạm ống, múa trống đu… Từ hoạt động của các CLB, nhiều người đã tham gia luyện tập và biết thêm các hình thức diễn xướng dân gian, đây cũng là những người trực tiếp gìn giữ nghệ thuật trình diễn dân gian của dân tộc Mường.

CLB văn hóa dân tộc Mường xã Khả Cửu và 14 CLB văn hóa dân tộc Mường ở các khu dân cư đều được thành lập từ năm 2018. Các CLB thường xuyên luyện tập, biểu diễn đâm đuống, diễn tấu cồng chiêng, múa xênh tiền, chạm ống cho du khách đến với Khả Cửu. Chị Đinh Thị Thanh Hà- Phó Chủ nhiệm CLB chia sẻ: CLB văn hóa dân tộc Mường xã Khả Cửu có 15 thành viên, 2 bộ cồng chiêng, 2 bộ đuống và các nhạc cụ khác, chúng tôi không chỉ biểu diễn cho du khách đến với Khả Cửu mà còn tham gia biểu diễn trong những ngày lễ Tết, Lễ hội Đền Hùng hoặc các sự kiện lớn của huyện, góp phần gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa phi vật thể của đồng bào Mường Thanh Sơn.

Cùng với việc thành lập các CLB văn hóa Mường, huyện Thanh Sơn còn hỗ trợ các xã, thị trấn mua gần 30 bộ cồng chiêng, nâng tổng số chiêng hiện có khoảng 300 chiếc, trong đó có nhiều chiêng cổ để hoàn thiện không gian văn hoá dân tộc Mường. Để nghệ thuật trình diễn dân gian được bảo tồn và phát triển rộng rãi trong cộng đồng, huyện đã mở các lớp tập huấn diễn xướng cồng chiêng, hát ví, hát rang dân ca Mường cho cán bộ văn hóa các xã, thị trấn, các CLB văn hóa dân tộc Mường và giáo viên âm nhạc các trường tiểu học, THCS trên địa bàn. Mới đây, UBND huyện Thanh Sơn phối hợp với Vụ Văn hóa dân tộc - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức tập huấn nâng cao năng lực về công tác bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc thiểu số, xây dựng, phát huy mô hình CLB văn hóa dân tộc Mường trong phong trào xây dựng nông thôn mới cho 120 cán bộ văn hóa xã, nghệ nhân, người có uy tín nhằm trang bị các kiến thức về công tác bảo tồn, phát huy văn hóa truyền thống dân tộc thiểu số; phương pháp, kỹ năng sưu tầm, phục hồi và phát triển một số loại hình văn hóa phi vật thể truyền thống có nguy cơ thất truyền… 

Là người trực tiếp hướng dẫn các thành viên CLB văn hóa dân tộc Mường ở các xã Tất Thắng, Tinh Nhuệ, Cự Đồng, Cự Thắng, Thượng Cửu, Văn Miếu, Võ Miếu và một số trường học trên địa bàn huyện từ nhiều năm nay, ông Đinh Văn Thành, xã Tất Thắng đã có mấy chục năm nay cần mẫn say sưa tìm hiểu, ghi chép lại lời của những điệu ví rang, cách diễn xướng, cách thức trình diễn. Ông cho biết: “Các câu hát, điệu múa của dân tộc Mường đều được hướng dẫn, truyền dạy theo cách truyền miệng chứ không có văn bản nào ghi lại cụ thể nên chúng tôi mong muốn trong quá trình bảo tồn, truyền dạy cho các thế hệ sau cần có sự hỗ trợ của Nhà nước và ngành Văn hóa trong việc sưu tầm, ghi chép những ca từ, lời hát, ghi âm, ghi hình một cách bài bản, cụ thể những sinh hoạt văn hóa, âm nhạc, các tài liệu, tư liệu về các hình thức diễn xướng dân gian để lưu giữ, bảo quản lâu dài, tạo thuận lợi trong việc gìn giữ truyền dạy các loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian cho thế hệ trẻ”.

Thời gian tới, để bảo tồn nghệ thuật trình diễn dân gian nói chung và của dân tộc Mường huyện Thanh Sơn nói riêng, không chỉ cần sự quan tâm, lãnh chỉ đạo của các cấp mà còn cần sự chung tay của mỗi người dân xứ Mường Thanh Sơn trong việc gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa của dân tộc mình bởi các hình thức diễn xướng được truyền từ đời này sang đời khác thường là truyền miệng, ít có các văn bản ghi lại cụ thể nên dễ bị mai một. 

Phương Thanh

Ý kiến bạn đọc ( 0 )
Bình luận bài viết
CAPTCHA Image security
TIN LIÊN QUAN
rss - Trở về đầu trang