Logo of Phú Thọ Logo of Phú Thọ

Để nước chảy trên những công trình  cấp nước tự chảy

Kỳ 2: Để công trình hiệu quả khi “chìa khóa trao tay”

Thứ hai, 29/07/2019, 15:08:21
Print + | - Font Size: A
Kỳ 2: Để công trình hiệu quả khi “chìa khóa trao tay”

Kỳ 2: Để công trình hiệu quả khi “chìa khóa trao tay”

A Font Size: - | +

4-1564309092
Tổ quản lý tại xã Kim Thượng, huyện Tân Sơn thường xuyên duy tu, bảo dưỡng hệ thống đường ống dẫn nước.

>>> Kỳ 1: Những công trình “đắp chiếu”

PTĐT - “Chìa khóa trao tay” sau khi hoàn thành công trình nước tự chảy cho địa phương quản lý, vận hành và sử dụng được thực hiện từ nhiều năm nay. Tuy nhiên không phải địa phương nào cũng có cách làm tốt để sử dụng công trình hiệu quả, tránh lãng phí. 

Đối với các công trình nước tự chảy ở miền núi, sau khi đầu tư xây dựng đều được giao cho chính quyền địa phương quản lý. Toàn tỉnh hiện có trên 90 công trình cấp nước tự chảy giao cho tổ, cá nhân quản lý. Thế nhưng, với tình trạng sử dụng công cộng, do không quản lý vận hành chặt chẽ nên số phận một số công trình giống nhau: Hoang tàn, xuống cấp sau một thời gian ngắn vận hành. Tình trạng người dân để nước chảy lênh láng, lãng phí khi sử dụng hệ thống nước tự chảy là chuyện thường xuyên xảy ra ở các huyện miền núi lâu nay. Tuy nhiên điều này không xảy ra đối với xã Tân Sơn- huyện Tân Sơn nhờ cách vận hành, quản lý hiệu quả kết hợp với việc giám sát, duy tu, bảo dưỡng chặt chẽ của chính quyền và người dân địa phương. Nhiều năm trước đây, hàng trăm hộ dân xóm Thính, Thừ Hai, Sận và Hòa chỉ trông chờ vào nguồn nước mưa và nước giếng đào. Bà con tích trữ nước mưa để dành nấu ăn, còn giặt giũ thì dùng nước giếng. Gặp hôm trời mưa, nước từ giếng kéo lên đục như nước ao nhưng vẫn phải dùng. 

7-1564309146
Người dân xã Tân Sơn, huyện Tân Sơn được sử dụng nước sạch từ công trình cấp nước tự chảy xây dựng năm 2015.

Chị Hà Thị Hồi, người dân ở khu Thính cho biết: Cuối năm 2015, việc hoàn thành và đưa vào sử dụng công trình hệ thống nước tự chảy khiến người dân xóm Thính và Thừ Hai vui mừng hơn bao giờ hết. Chưa bao giờ chúng tôi được hưởng nguồn nước sạch thoải mái, đầy đủ như thế. Được dùng nước sạch, khâu vệ sinh cho cả người và vật nuôi được đảm bảo hơn, người dân nơi đây đã khỏi hẳn các bệnh ngoài da. Hiện xã Tân Sơn có 2 công trình nước tự chảy, cung cấp nước cho 4 khu là Thính, Thừ Hai, Sận và Hòa. Các công trình đều đang phát huy hiệu quả, đảm bảo đủ nhu cầu nước sạch cho người dân trong xã. Đặc biệt, ngay khi công trình triển khai đã huy động được sự tham gia của người dân từ khâu khảo sát, lựa chọn khu vực bể thu nước, lọc nước, giám sát việc đầu tư xây dựng, vận hành và duy tu bảo dưỡng. 

Để công trình phát huy được hiệu quả như hiện nay, trước khi đưa vào sử dụng, chính quyền địa phương đã tiến hành họp các hộ dân được hưởng lợi để thống nhất về cách thức quản lý và sử dụng đồng thời thành lập tổ quản lý công trình và đề ra quy định về sử dụng nước. Mỗi khu bầu ra một tổ quản lý nước gồm 4 người, có nhiệm vụ phát quang, vệ sinh khu vực bể chứa nước, kiểm tra hệ thống ống dẫn 2 lần/tháng và kịp thời xử lý khi có sự cố xảy ra. Định kỳ 6 tháng/lần, tổ quản lý sẽ cắt nước một ngày để kiểm tra toàn bộ hệ thống bể lọc, đường ống dẫn nước để đảm bảo không bị tắc nghẽn do rác hay bị rò rỉ gây lãng phí nước. Theo quy định, tiền phí sử dụng nước của người dân nộp hằng tháng sẽ được dùng để duy tu bảo dưỡng công trình và để trả công cho tổ quản lý. 

Anh Hà Đức Tiến, người dân khu Thính cho rằng: Nhờ cách làm công khai, dân chủ mà người dân có ý thức tiết kiệm trong sử dụng nước. Việc duy trì hoạt động của tổ quản lý cũng góp phần nâng cao chất lượng công trình, tránh được tình trạng lãng phí sau đầu tư.  


2-1564309196
Kiểm tra vệ sinh bể lọc trước khi dẫn nước về

Ngoài ra, để đảm bảo nguồn nước tự chảy, Đảng ủy, chính quyền xã Tân Sơn còn thường xuyên vận động người dân các khu bảo vệ diện tích rừng, đặc biệt đây lại là xã thuộc vùng đệm của Vườn Quốc gia Xuân Sơn. Những hộ gia đình có diện tích rừng ở khu vực đặt bể thu nước đều tự nguyện giữ nguyên hiện trạng, không khai thác hay tận dụng bừa bãi. Nhờ vậy, công trình nước tự chảy luôn đảm bảo đủ nước cung cấp cho người dân ngay cả trong mùa khô, đây cũng chính là yếu tố đảm bảo tính bền vững của công trình.

Cũng tại huyện Tân Sơn, xã Kim Thượng đã có cách làm hay nhằm phát huy hiệu quả hệ thống cấp nước tự chảy với công suất 800m3/ngày đêm, cung cấp nước cho 9 khu dân cư trong xã và 2 khu thuộc xã Xuân Đài. Ông Hà Văn Thọ - Phó Chủ tịch UBND xã cho biết: "Xã đã thành lập Ban quản lý vận hành nước sạch do đồng chí Phó Chủ tịch xã làm Trưởng ban, các thành viên trong ban đều được tập huấn về công tác điều hành, bảo trì hệ thống cung cấp nước tại tỉnh. Trong quá trình khảo sát, thiết kế, do xác định đúng vị trí các suối đầu nguồn có lượng nước lớn, đảm bảo cung cấp đủ nước phục vụ đời sống của người dân. Bởi thế, trong thời điểm nắng nóng, thiếu nước hiện nay, hàng trăm hộ dân nơi đây vẫn đủ nước sinh hoạt…”. UBND xã có kế hoạch cùng các khu lắp đặt đồng hồ đo mức sử dụng nước, thu tiền sử dụng nước, tránh tình trạng người dân vùng thấp sử dụng nhiều nước gây lãng phí trong khi các hộ dân ở khu vực cao hơn khó lấy nước sinh hoạt và bù đắp kinh phí duy tu, sửa chữa, vận hành toàn bộ hệ thống.

Để người dân chấp nhận bỏ ra kinh phí hỗ trợ để được nhận chất lượng dịch vụ nước sạch cũng là sự thay đổi tích cực trong nhận thức của đồng bào miền núi. Việc thành lập các tổ hợp tác quản lý hệ thống nước tự chảy và việc thu tiền sử dụng nước của các hộ để phục vụ công tác quản lý, duy tu công trình là giải pháp hợp lý giúp người dân tự giác nâng cao ý thức sử dụng tiết kiệm tài nguyên nước. Song song với việc quản lý, các địa phương cần tăng cường công tác tuyên truyền đến bà con nhân dân trong việc giữ gìn vệ sinh môi trường, bảo vệ rừng để đảm bảo nguồn nước phục vụ nhân dân.

Tiêu chí nước sạch, vệ sinh môi trường nông thôn là tiêu chí quan trọng trong hoàn thiện xây dựng nông thôn mới. Việc hàng loạt công trình nước tự chảy đang bị... bỏ hoang, không hiệu quả như hiện nay, không chỉ gây lãng phí và khó khăn cho đời sống của người dân, mà còn là “rào cản” trong quá trình phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới ở các địa phương miền núi.

Để không còn tình trạng các công trình nước tự chảy rơi vào cảnh “cha chung không ai khóc”, thì việc thành lập Ban quản lý vận hành hay tổ hợp tác để quản lý, vận hành hệ thống nước tự chảy như ở xã Tân Sơn, xã Kim Thượng- huyện Tân Sơn là một giải pháp phù hợp. Thực tế đã khẳng định sự cần thiết của các công trình nước sạch tự chảy đối với đời sống, sinh hoạt của nhân dân vùng sâu, vùng xa trên địa bàn các huyện miền núi. Thực trạng quản lý, sử dụng các công trình cấp nước sinh hoạt tự chảy trên địa bàn tỉnh cũng cho thấy, chỉ khi nào huy động được sự vào cuộc của cả cộng đồng, phát huy trách nhiệm của từng cá nhân trong việc bảo vệ, quản lý và sử dụng thì khi đó công trình mới được bền vững, góp phần cải thiện đời sống của người dân, thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương phát triển.

Việt Hà

Ý kiến bạn đọc ( 0 )
Bình luận bài viết
CAPTCHA Image security
TIN LIÊN QUAN
rss - Trở về đầu trang